Tag Archives: polityczni celebryci

Teoria cyrkulacji celebrytów – spoty eurokampanii

16 Maj

W ostatnim czasie kolejny raz wchodzę do tej samej rzeki i wracam do analiz reklamy politycznej. Próbuję zgromadzić możliwie kompletny zbiór spotów i audycji wyborczych. Mam zamiar przebadać je na różne sposoby, tym razem ilościowo, korzystając z możliwości jakie oferuje TAMS. Rozpoznanie walką zaczynam oczywiście od celebrytyzacji.

Najpierw małe uporządkowanie pojęciowe. Za celebrytyzację uznaję dwukierunkowy proces, w którym z jednej strony celebryci wkraczają w sferę dyskursu politycznego, komunikacji politycznej i realnej polityki. Z drugiej strony politycy sięgają po typowo „celebryckie” formy i kanały komunikacji z wyborcami. Oczywiście w tym układzie wciąż istnieje problem błędnego koła, bowiem sami badacze „celebryctwa” nie do końca precyzyjnie zdefiniowali pojęcie celebryty. Na tym poziomie jednak przyjmuję dość proste i zdroworozsądkowe kryteria definiowania celebryty i  „celebryckich” form komunikowania. Tę miniteorię „krążenia celebrytów politycznych” ilustruje poniższy schemat: Obrazek

Ta prosta operacjonalizacja pozwala mi wstępnie zbadać skalę celebrytyzacji komunikacji politycznej. Korzystając z TAMSA koduję reklamy polityczne określając czas jaki poświęcony jest na prezentację kandydatów ze świata celebrytów, komunikowanie poparcia (endorsement) celebrytów dla partii i kandydatów. Z drugiej strony badam jak dużo miejsca politycy poświęcają na pokazanie prywatnej i intymnej strony swojej persony. Poniżej porównanie bloków audycji wyborczych z pierwszego dnia kampanii europarlamentarnej z 2004, 2009 i 2014.

Czas komunikatów celebrytyzujących w audycjach wyborczych

Czas komunikatów celebrytyzujących w audycjach wyborczych

Eurokampania 2004 roku była jak widać najbardziej „scelebrytyzowaną” z dotychczasowych kampanii do PE. Czas poświęcony na prezentację kandydatów celebrytów również był dłuższy niż w 2014. Wynik reprezentacji celebrytów w aktualnej kampanii „robią” trzy osoby: Weronika Marczuk (SLD), Anna Kalata (SLD) i Tomasz Adamek (Solidarna Polska).

MarczukKalataAdamek

Co ciekawe w pierwszym bloku obecnej kampanii nie ma żadnych endorsementów celebryckich.

Z tą analizą wiążą się co najmniej dwa problemy. Po pierwsze cyfry trzeba by umieścić w jakimś kontekście inaczej są trochę zawieszone w próżni. Po drugie trudno stosować z góry założone kategorie. Na przykład ekspozycja Adamka jest oczywiście ekspozycją kandydata celebryty, ale jednocześnie jest w niej zastosowana strategia prywatyzacji. Poniżej kilka zdjęć, z fragmentu spotu poświęconego Adamkowi:

adamek 1
adamek 2
adamek 3
Wracając do tytułowej cyrkulacji, najciekawszym z trzech opisanych przypadków jest Anna Kalata. Minister z ramienia „Samoobrony”, która potem stała się „regularną” celebrytką, wraca do polityki. Kolejny problem teoretyczno–metodoogiczny do rozwiązania. Czy jest celebrytującą się polityczką czy kandydującą celebrytką? Ja uznałem ją za kandydującą celebrytkę, ale jest to oczywiście dyskusyjne.

 

Reklamy

Celebrytyzacja polityczna w „Vivie” i „Twoim Stylu”

30 Sty

Na dniach ukaże się mój artykuł o celebrytyzacji w czasopiśmie Media, Kultura, Komunikacja Społeczna. Czysto ilościowa analiza artykułów o politykach i ich rodzinach w „Vivie” i „Twoim Stylu” od początku istnienia tych czasopism. Pisałem o tym badaniu przy okazji świątecznego spektaklu towarowego z udziałem politycznych celebrytów.
Całość tutaj:

Metaproblemy badania celebrytów – wideo

21 Gru

Organizatorzy IV Ogólnopolskiej Konferencji Metodologicznej Medioznawców sfilmowali wszystkie wystąpienia i tym samym znalazłem się na Youtube. Referat dotyczył metateoretycznych i metodologicznych kwestii związanych z badaniem celebrytyzacji politycznej. Całość do obejrzenia tutaj:

Slajdy trochę słabo widać, więc wrzucę też slajdy ze slideshare:

Nad paroma rzeczami musiałem się prześlizgnąć, ale wszystko co miało być powiedziane i jeszcze więcej zostanie w końcu opisane. Schemat baniek, które na wideo widać słabo powstał w świetnym, darmowym programie do mapowanie konceptualnego – VUE. Na etapie projektowania  prezentacji miałem komputer w serwisie w związku z czym użyłem nieco zmodyfikowanej metody off the grid Garra Reynoldsa. Projekt prezentacji wyglądał tak:
prezentacja w wersji low tek

Szok! Juliusz Cezar na Pudelku

28 List

Poszukując historycznych początków celebrytyzacji politycznej sięgnąłem po trochę zakurzone „Żywoty cezarów” Gajusa Swetoniusza Trankwillusa. Książkę dostałem w prezencie, chyba w ósmej klasie podstawówki. Dzięki lekturze biografii Nerona błyszczałem na polskim przy omawianiu „Quo vadis”. Nie wiem czy Cezar był celebrytą w rozumieniu Boorstina, czy studiów kulturowych. Na pewno był celebrytyzowany przez Swetoniusza i – jeśli wierzyć jego relacji – przez współczesne Cezarowi media „masowe”. „Masowe” w cudzysłowie, bo chodzi głównie o plotki i wierszyki opowiadane przez legionistów i lud. Pierwsze dwa cytaty są jeszcze niewinne, choć już w stylu Plotka.  Według Swetoniusza Cezar:

nawet kazał sobie wyskubywać zbędne włosy, co mu niektórzy zarzucali 

Z kolei na głowie pogromca Galów miał problem odwrotny:

Bolał ogromnie nad szpetotą swej łysiny, doświadczywszy nieraz, że go naraża na żarty zazdrośników. Dlatego zwykle zaczesywał rzadkie włosy od tyłu głowy ku przodowi. Ze wszystkich zaszczytów, jakie przyznał mu senat  i lud, żadnego nie przyjął ani nie wykorzystał chętniej, jak prawa do stałego wieńczenia głowy wawrzynem

Prawdziwy „hardkor” zaczyna się dalej. Swetoniusz opisuje rozliczne romanse Cezara, zarówno z mężczyznami jak i kobietami. Przy okazji obficie cytuje wierszyki plebsu, plotki i mowy sądowe przeciwników Cezara (w tym Kuriona twierdzącego, iż Cezar był „żoną wszystkich mężów i mężem wszystkich żon”. Co ciekawe rzymski historyk poświęca tym informacjom więcej miejsca niż daleko poważniejszym epizodom z życia Cezara.

cezar statystyka.037

Cezar jest tylko jednym, pierwszym z brzegu przykładem bo w  Żywotach roi się od tego rodzaju historyjek na temat kolejnych władców Rzymu. Do tego stopnia, że autor wstępu do polskiego wydania napisał:

Obok bowiem doskonałych informacji, rzucających światło nie tylko na osobowość cesarzy, ale i zagadnienia ustrojowe, znajdują się w Żywotach partie przypominające jakby dzisiejsze vie romancee, partie przejęte z literatury brukowej (…)

Ten anachroniczny argument jest świetną ilustracją dla dość powszechnego przekonania potocznego i naukowego, że celebryci i celebrytyzacja to wytwory nowoczesnego społeczeństwa, kultury masowej i współczesnych mediów. Przecież życie tych wielkich, na których ramionach stoimy nie mogło obracać się wokół  łysiny, czy romansów z królami ościennych państw. Polityka miała być wtedy – inaczej niż dziś – poważną sprawą, którą zajmowali się i komentowali poważni ludzie.

Berlusconi, Tusk i life style politics

21 Paźdź

Berlusconi

Otrzymałem miłą przesyłkę z Włoch, od profesora Paolo Manciniego. Krótka książeczka („booklet”) o Berlusconim utowarowieniu i life style politcs. Prezent wziął się z mojej dyskusji z profesorem o tym jaki jest zakres pojęcia life style politics. W wystąpieniu na III Kongresie PTKS Mancini pokazał zdjęcie willi Berluscioniego na Sardyni i postawił tezę, że każdy chciałby mieć premiera z taką willą trochę sprowadzając politykę stylu życia do epatowania przepychem, bogactwem i gwiazdorstwem.  Ponieważ byłem świeżo po lekturze 319 artykułów z prasy kolorowej (Twój Styl, Gala, Viva) opisujących polityków wydało mi się to nadmiernym zawężeniem użytecznej kategorii.  W polskim kontekście kulturowym politycy raczej próbują zaprezentować się jako możliwie najbliżsi temu, co sobie wyobrażają jako życie medianowego wyborcy.  Dobrze widać to w artykule z  Gali, w którym Tuskowie urządzają na potrzeby czytelników wigilię dwa tygodnie przed świętami i opowiadają o swoim życiu takie rzeczy:

Donald Tusk o dzieciństwie i dorastaniu:

Zawsze żyliśmy w niedostatku, ale po śmierci taty, który szybko zmarł – ja miałem niecałe 15 lat, Sonia 17 – to już w ogóle był dramat.

O założeniu rodziny:

… czasy kiedy wzięliśmy ślub, kiedy się Michał urodził były dla nas, młodych, bardzo ciężkie.

O dzieciach:

Moje dzieci nie są zepsute, bo nie jesteśmy zamożni.

Jeszcze o dzieciach:

Michał świetnie sobie radzi w niezależnym życiu: ma rodzinę, pracę, przyjaciół. Nie mówię o pieniądzach, bo Michał jest dziennikarzem i mało zarabia

O pieniadzach i konsumpcji:

nie przywiązujemy jakiegoś szczególnego znaczenia do pieniędzy i dóbr materialnych

Tym wyliczeniom wtóruje żona premiera:

nie mamy np. większych oszczędności i mieszkamy na 65 mkw.

Wydaje mi się, że esencją celebrytyzującego epatowania prywatnością jest utrzymywanie ciągłej równowagi między niezwykłością polityka a jego podobieństwem do wyborcy. Tusk nawet gdyby taką willę miał to nigdy by jej nie pokazał, w przeciwieństwie do zwykłego M o powierzchni 65 metrów kwadratowych.
W każdym razie doszliśmy do porozumienia z profesorem Mancinim, a przy okazji zdobyłem broszurę przydatną w moim celebryckim projekcie.

Celebryci polityczni w serwisach plotkarskich

17 Wrz

Właśnie ukazał się mój artykuł w Srodkowoeuropejskich Studiach Politycznych. Gdybym nie zajrzał na Google Scholar to nawet nie wiedziałbym, że już jest.  Ogólnie to dalszy ciąg prób dojścia do istoty celebryctwa politycznego i ugruntowania teorii celebrytyzacji politycznej w empirii. W pierwszej części trochę filozofuję na temat pojęć celebryty (a właściwie celebrity) i trajektorii. Potem opisuję obrazy Donalda Tuska, Jarosława Kaczyńskiego, Kasi Tusk i Marty Kaczyńskiej na Plotku i Pudelku. Na końcu próbuję sformułować ogólne wnioski na temat serwisu plotkarskiego jako medium politycznej celebrytyzacji.

Artykuł jest efektem referatu z konferencji „Tabloidyzacja dyskursu publicznego w Polsce”. (Poznań 18.05.2012):

Celebrity endorsement – poparcie celebrytów w komunikacji politycznej i nie tylko

17 Czer

Właśnie wyszedł nowy e-politikon poświęcony powiązaniom między polityką a popkulturą. Jest w nim również mój artykuł o celebrity endorsement, czyli poparciu celebryckim. Najkrócej mówiąc chodzi o udział celebrytów w reklamie i promocji produktów. Ja koncentruję się głównie na produkcie politycznym ale prawidłowości i modele są wspólne sferze politycznej i komercyjnej. Temat endorsementu celebryckiego jest o tyle istotny, że łączy się w nim ekonomiczne, perswazyjne i polityczne znaczenie sławy. Przy okazji natrafiłem na ciekawy koncept transferu znaczenia Granta McCrackena.
Całość tutaj:

Bonus w postaci spotu Mike’a Huckabee z Chuckiem Norrisem: